BULGAR İSMİ HİÇ BİR TARTIŞMAYA AÇIK KALMADAN ÖZ BE ÖZ TÜRKÇEDİR VE BULGARLAR KADİM TÜRK TARİHİNİN BİR PARÇASIDIR

1. Bulgar Adının Tarihî Kullanımı

Bulgar adı, tarih boyunca yalnızca bir topluluk adı olarak değil; aynı zamanda dağ, tepe, ova, yaylak, bölge, nehir çevresi ve yerleşim adı olarak da geniş bir coğrafyada yaşamıştır. Türk topluluklarının bulunduğu alanlarda “Bulgar”, “Bolgar”, “Bulğar”, “Bulghar”, “Bulkar” ve benzeri biçimlerde görülen bu ad, Avrasya boyunca farklı bölgelerde iz bırakmıştır.

2. İtil (Volga) Bulgarları

İtil boylarında yaşayan Bulgar toplulukları, İtil Nehri çevresinde büyük yerleşimler kurmuştur. Orta İtil havzasındaki Bulgar şehirleri ticaret yolları üzerinde önemli merkezler hâline gelmiştir. Bugünkü Tataristan bölgesindeki eski Bulgar yerleşimleri, tarihî kaynaklarda “Bolgar” adıyla geçmektedir.

3. Tuna Bulgarları

Karadeniz’in kuzeyi ve Tuna çevresine ulaşan Bulgar toplulukları, Balkan coğrafyasında uzun süre varlık göstermiştir. Tuna boyları boyunca Bulgar adıyla anılan birçok yerleşim ve bölge kaydedilmiştir. Orta Çağ kroniklerinde Tuna Bulgarları, Karadeniz stepleri ile Balkanlar arasındaki hareketli Türk toplulukları arasında gösterilmiştir.

4. Anadolu’daki Bulgar Adları

Anadolu’da Bulgar adı; köy, yayla, dağ, tepe ve mevki isimlerinde yaşamaya devam etmiştir. Özellikle Toroslar, İç Anadolu ve Karadeniz çevresinde “Bulgar Dağı”, “Bulgar Tepesi”, “Bulgar Yaylası”, “Bulgar Boğazı” gibi adlandırmalar görülmektedir.

5. Bulgar Dağı ve Bulgar Madenleri

Toros silsilesindeki Bulgar Dağı adı, tarihî kayıtlarda uzun süre kullanılmıştır. Bölgedeki eski maden sahaları “Bulgar Madenleri” olarak bilinmiştir. Osmanlı kayıtlarında ve haritalarda Bulgar Dağı adına rastlanmaktadır.

6. Bolkar Adı ile İlişki

Günümüzdeki Bolkar Dağları adı, eski kaynaklarda Bulgar/Bolgar biçimlerinde de yazılmıştır. Zaman içerisinde ses değişimleriyle Bulgar → Bolgar → Bolkar biçimlerinin ortaya çıktığı görülmektedir. Anadolu Türkçesinde birçok eski yer adında benzer dönüşümler bulunmaktadır.

7. Kafkasya ve Kuzey Karadeniz Bölgesi

Kuzey Kafkasya, Kuban çevresi, Don boyları ve Karadeniz’in kuzeyinde Bulgar adıyla ilişkilendirilen eski yerleşim alanları bulunmaktadır. Eski kronikler, Bulgar topluluklarının bu bölgelerde uzun süre yaşadığını kaydetmektedir.

8. Bulgar Adının Coğrafi Yaşayışı

Bulgar adı yalnızca devlet adı olarak değil; coğrafi hafıza içinde dağ, geçit, yayla, oba ve yerleşim adı olarak da yaşamıştır. Türk topluluklarının bulunduğu geniş sahalarda bu adın farklı biçimlerde korunması dikkat çekmektedir.

9. Tarihî Kaynaklarda Bulgar Adı

Bizans, Arap, Ermeni, Rus ve İran kaynaklarında Bulgar adı farklı yazımlarla geçmektedir:

Bolgar

Bulgar

Bulghar

Bulkar

Bulkhar

Bu yazımlar, farklı dillerin ses yapısına göre değişmiştir.

10. Anadolu’daki Yaşayan İzler

Bugün Türkiye’de:

Bolkar Dağları

Bulgar Dağı

Bulgar Tepesi

Bulgar Boğazı

Bulgar Yaylası

gibi isimler, tarihî adın coğrafi yaşamını sürdürdüğünü göstermektedir.

11. Türk Coğrafyasında Yer Adlarının Sürekliliği

Türk topluluklarının yaşadığı bölgelerde eski boy, oba ve topluluk adlarının dağlara, nehirlere ve yaylalara verilmesi yaygın bir gelenektir. Bulgar adı da bu gelenek içinde uzun süre korunmuş tarihî adlardan biri olarak yaşamaya devam etmiştir.

(Kara Oğuz)

Doruk Sabuncuoğlu ve Olcay Varlı Türkiye'nin gururu oldu

Yurtdışına çıkmak için vize başvurusu yapanların bilmesi gerekenler

(www.sozcu.com.tr)

Delyan Peevski'nin devlet koruması kaldırıldı

RUMEN RADEV’İN LİDERLİĞİNDEKİ BULGARİSTAN HÜKÜMETİ

- Rumen Radev - Başbakan
- Galab Donev - Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı
- Alexander Pulev - Başbakan Yardımcısı ve Ekonomi, Yatırımlar ve Sanayi Bakanı
- Ivo Hristov - Başbakan Yardımcısı
- Atanas Pekanov - Başbakan Yardımcısı
- Ivan Demerdzhiev - İçişleri Bakanı
- Dimitar Stoyanov - Savunma Bakanı
- Velislava Petrova-Chamova - Dışişleri Bakanı
- Nikolay Naydenov - Adalet Bakanı
- Natalia Efremova - Çalışma ve Sosyal Politika Bakanı
- Prof. Georgi Valchev - Eğitim ve Bilim Bakanı
- Katya Ivkova - Sağlık Bakanı
- Ivan Vasilev - İnovasyon ve Dijital Dönüşüm Bakanı
- Ivan Shishkov - Bölgesel Gelişim ve Bayındırlık Bakanı
- Iva Petrova - Enerji Bakanı
- Georgi Peev - Ulaştırma ve Haberleşme Bakanı
- Plamen Abrovski - Tarım ve Gıda Bakanı
- Rositsa Karamfilova-Blagova - Çevre ve Su İşleri Bakanı
- Evtim Miloshev - Kültür Bakanı
- Ilin Dimitrov - Turizm Bakanı
- Encho Keryazov – Gençlik ve Spor Bakanı

Türkiye 'Türk Deniz Yetki Alanları Kanunu' ile Ege ve Akdeniz'de Yunanistan'a set çekmeye hazırlanıyor

Ankara Yunanistan'ın gözünü diktiği Ege ve Akdeniz'deki doğalgaz alanlarında resmen yetki sahibi olmak için Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne yasa tasarısı sunmaya hazırlanıyor. 

Kamuoyunda Mavi Vatan olarak da bilinen ve Türkiye'ye çevresindeki denizlerde operasyonel avantaj sağlayacak yeni yasal düzenleme Mayıs 1982’de yürürlüğe giren Karasuları Kanunu’nun ardından gelen ikinci yasal çerçeve olacak.
Hazırlığı tamamlanan ve TBMM'nin onayına sunulacak 'Türk Deniz Yetki Alanları Kanunu' ile deniz yetki alanlarına ilişkin kapsamlı düzenlemeler yapılması öngörülüyor.
Ankara'nın hazırladığı taslak çalışmaya göre, Karadeniz ve Akdeniz’de Türkiye’nin karasuları 12 deniz mili olarak yasa hükmüne bağlanacak. Ege Denizi’nde ise mevcut uygulama doğrultusunda karasularının 6 deniz mili olduğu kayıt altına alınacak.

TÜRKİYE'NİN HAZIRLIĞI YUNANİSTAN BASININDA YANKI UYANDIRDI

Yeni düzenleme kapsamında kıta sahanlığı, bitişik bölge, münhasır ekonomik bölge ve diğer deniz yetki alanlarına ilişkin hukuki çerçevenin netleştirilmesi hedefleniyor.
Türkiye’nin hazırladığı yasa taslağı, Yunanistan basınında geniş yankı uyandırırken Atina yönetimi düzenlemeyi 'casus belli benzeri hamle' olarak değerlendirdi. PASOK’lu Avrupa Parlamentosu üyeleri, yasa tasarısının kabul edilmesi halinde Türk hükümetine Avrupa Birliği yaptırımı uygulanması çağrısında bulundu.
Yunanistan merkezli SKAI tarafından yayımlanan haberde, söz konusu çağrının Avrupa Birliği Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’a iletilen yazılı soru önergesiyle yapıldığı iddia edildi.
PASOK’un AP üyeleri Giannis Maniatis, Nikos Papandreou, Sakis Arnaoutoglou ve Nikolas Farantouris tarafından sunulan metinde, “uluslararası basında yer alan haberlere göre Türkiye hükümetinin, Ege ve Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanı talebinde bulunmayı amaçlayan bir yasa tasarısını Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunmaya hazırlandığı” ifade edildi.
Metinde, “Böyle bir yasa tasarısı, iki AB üyesi ülke olan Yunanistan ve GKRY’nin egemenlik haklarını doğrudan ihlal edecek, Ege ve Doğu Akdeniz’de yeni bir gerilim alanı oluşturacaktır” ifadelerine yer verildi.
Yunanistan merkezli Kathimerini gazetesi ise, 'Mavi Yasa Yasası' hakkında, Ankara’nın Ege ve Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarına ilişkin hazırladığı yasa tasarısının Atina’da "casus belli’ye benzer bir hamle" olarak değerlendirildiğini yazdı.

'MAVİ VATAN DOKTRİNİ İLE MEYDAN OKUMA'

Haberde, Yunanistan Parlamentosu’nun UNCLOS’u Mayıs 1995’te onayladığı, bir hafta sonra ise Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin, Yunanistan’ın karasularını 12 deniz miline çıkarmasını 'savaş nedeni' sayan kararı kabul ettiği hatırlatıldı.
Bir başka Yunanistan merkezli Pentapostagma haber sitesi ise, söz konusu adımı “Mavi vatan hayata geçiyor, Türkiye’den meydan okuma” başlığıyla ele aldı ve Türkiye’nin Yunanistan ile GKRY’ye baskı uygulamayı amaçladığını iddia edildi.
İsrail merkezli The Marker haber sitesi ise, olayı ‘Yeni Orta Doğu’ başlığıyla yayımlayarak, Türkiye'nin yasal düzenleme hazırlığının, Yunanistan-Türkiye-GKRY arasındaki gerilimleri yeniden alevlendirebileceği ifade edildi. 

Avrupa Birliği'nin Yunanistan'ın egemenlik talepleri doğrultusunda Türkiye'ye yönelik yaptırım seçeneklerini gündeme getirmeye hazırlandığı bir dönemde Washington yönetimi ise tarafları keşif faaliyetleri hakkında diyaloğa davet etti.

YUNANİSTAN NE İSTİYOR TÜRKİYE NE DİYOR?

Yunanistan Uluslararası hukuka dayanarak adaların kıta sahanlığı sınırlarını belirleme hakkı olduğunu savunuyor.
Türkiye ise bu tezi reddederek kıta sahanlığının sadece anakaradan itibaren ölçülmesi gerektiğini vurguluyor.
Ankara'nın hazırladığı yeni yasa tasarısı Türkiye'nin bu görüşünü ilk kez resmi bir devlet politikası haline getirecek.
Böylece Türkiye Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile birlikte Kıbrıs açıklarında bulunacak her türlü enerji kaynağında da hak sahibi olacak.
(milliyet.com.tr - bloomberg)

Bulgaristan Türkleri hayal kırıklığı yaşıyor

Bulgaristan Parlamentosu İlerici Bulgaristan Koalisyonu lideri Rumen Radev'in oluşturduğu yeni hükümete güven duydu.
240 milletvekilinden 228'inin katıldığı oylamada 122 vekil evet oyu kullanırken, 70'i Radev'e karşı olduğunu beyan etti, 36'sı ise çekimser kalarak şimdilik rengini belli etmedi.
Son 5 yılda 8 kez genel seçimlere giden Bulgaristan'da 44.6 oy alarak parlamentoda çoğunluğu elde eden PB lideri eski Cumhurbaşkanı Radev bu tablo ile siyasi krizlerle anılan ülkede istikrar sağlayabilecek mi bekleyip göreceğiz.
Ancak beklememize gerek kalmadan düşüncemizi açıklayabileceğimiz bir durum var ki söylemeden edemeyeceğim.
Yeni hükümet listesi Bulgaristan Türklerinde hayal kırıklığı yarattı desem yeridir.
Hükümete 1.5 milyona yakın kitleyi temsil eden bir bakan bile koymayan Radev yürekleri burktu.
Görev yaptığı 9 yıla yakın zaman diliminde önemli noktaların hiç birinde bir 'Türk'e yetki vermeyen eskinin Cumhurbaşkanı, yeni başbakan Radev bizi şaşırtmadı aslında.
'Belki' ile bekleşenler, yeni süreçte Türkler de olur düşüncesinde olanlar yanıldı.
Bu tutum yıl sonunda yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin de turnusol kağıdı olacak aslında.
Bulgaristan Türkleri kendilerinin karar mekanizmalarında temsil edilmediği, olmadığı bir süreci onaylayacak mı bekleyip göreceğiz.
Eğer Radev'in cumhurbaşkanı adayı seçimi kazanırsa amenna.
Yok aksi olursa, ki bana göre bu mümkün o zaman Bulgaristan siyasetinde güç dengeleri degişecek demektir.
Avrupa Birliği'ne mesafeli, attığı her adımda da ihtiyatlı bir duruş sergileyen Rumen Radev Bulgaristan Türkleri'nden seçim sürecinde aldığı desteği yitirirse olası ilk seçimlerde sandıkta hüsrana uğrar.
Son seçimde Türkiye'de kurulan sandık sayılarının düşüklüğü ve bu nedenle yaşanan izdiham ile rezaletin yarattığı öfkenin ateşi hükümeti yangın yerine çevirebilir.
Aslında Bulgaristan Türklerinin beklentisi sadece hükümetteki temsil ile de sınırlı değil.
Talebi üzerine kendisi ile daha önce görüşen Balkan Rumeli Türkleri Konfederasyonu Genel Başkanı Sabri Mutlu'nun çiçeği burnunda başbakana cumhurbaşkanı iken ilettiği bir talep listesi vardı.
Bir kez daha hatırlatayım.
Bulgaristan Türkleri olarak Bulgaristan siyasilerinin her birine de iletilen bu taleplerin bazıları şunlardı;

- Anadilde zorunlu eğitim öğretim hakkı,
- Komünist rejim tarafından doğdukları, büyüdükleri vatanlarını terke zorlanan, adeta sürülen insanlarımız Bulgaristan okullarında okutulan tarih kitaplarında Türklere karşı bulunan düşmanca ifadelerin kaldırılmasını beklemekte, etnik nefreti, düşmanlığı destekleyen ve bölge barışına asla katkıda bulunmayan bu tutuma son verilmelidir.
- Bu konularda Türk ve Bulgar bilim insanlarından oluşacak bir komisyon kurulmalı, müfredat yeniden yazılmalıdır.
- Azınlıkların birinci sınıf vatandaş olarak tüm kurum ve kuruluşlarda eşit şekilde temsili sağlanmalıdır.
- Bulgaristan dışında yaşayanlar doğdukları topraklarda üvey evlat muamelesi gördükleri kaygısını taşımaktadırlar. Doğdukları, büyüdükleri vatanlarında eşit vatandaş olarak yaşama fırsatı ve hakkı talep etmektedirler. Bulgaristan’da seçimlere katılacak her siyasi parti temel insan haklarına saygı çerçevesinde ileri demokrasi ile yönetilen bir Bulgaristan’ı sağlayacaklarını şimdiden taahhüt ve ilan etmelidir.
- İleri demokrasinin tüm kural ve kurumlarıyla yerleştiği bir Bulgaristan’da yaşamak en temel arzumuzdur. Soya dönüş siyasetinin mimarları tarih önünde mahkum edilmeli, yaşananların bir daha tekrarlanmaması için bu süreçte yer alan, sorumluluğu bulunan herkesin mahkeme
huzuruna çıkarılması, yargılanması sağlanmalıdır.
- Vatanlarında yaşasın ya da koparılmış olsun tüm Bulgaristan Türklerinin beklentisi Avrupa değerlerinin uygulanması ve bu değerlere olan inancın sarsılmamasıdır. Bunun için Avrupa Birliği üyesi Bulgaristan'ın bu konuda AB müktesebatına uygun adımlar atması sağlanmalıdır.
- Konu ile ilgili şimdiye kadar atılmış hukuksal adımlar mutlaka tamamlanmalı, 30 yılı bulan yargılama ve karar alma süreçleri suçluların cezalanması ile sonlandırılmalı, dönemin şehit yakınları ile mağdurlarına hak ettikleri maddi manevi tazminatlar derhal verilmelidir.
- Soya dönüş siyaseti sürecinde gasp edilen kimlikler yasal başvuru gerekmeksizin devletçe tek taraflı olarak iade edilmeli ve kütük kayıtları aslına uygun olarak yeniden düzenlemelidir.
- Acil olarak (gerekli kanuni düzenlemeler yürürlüğe girene kadar) ismini geri
alma işlemleri kolaylaştırmalı, başvuruda konsolosluklar yetkili kılınmalı, vefat edenlerin isimleri ise otomatik olarak iade edilmeli bunun için sadece bir varisin başvurusu yeterli olmalıdır.
- Yurtdışında bulunan Bulgaristan çifte vatandaşlarına Bulgaristan’da seçme hakkı veren yeniden düzenlenmeli 18 ay oturum zorunluluğu kayldırılmalıdır.
- Tarihi eserlerin, kültür varlıklarının korunması sağlanmalı, vakıf malları sahiplerine derhal iade edilmelidir.
- Özellikle 1950-70 ve sonrasında göç etmiş insanlarımızın Bulgaristan’daki çalışma süreleri sosyal güvenlik anlaşması kapsamına alınarak yasal statüye kavuşturulmalıdır.
- Bu yıllarda totaliter rejimin baskıları sonucu vatanlarını terk eden ve Bulgaristan dışında yaşamak zorunda bırakılan insanlarımıza vatanlarına giriş kolaylığı sağlanmalı, talep edenlere etnik ayrım yapılmaksızın tekrar oturum ve vatandaşlık verilmelidir.
- Vatanları ile vatanlarından koparılanların karşılıklı geliştirecekleri her türlü projeye gerek Bulgaristan devleti gerekse yerel yönetimlerce gerekli kolaylıklar sağlanmalıdır.

- Seçimlerde nerede bulunursa bulunsun Bulgaristan vatandaşlarına anayasal haklarını kullanma imkanı sağlanmalıdır.

- Yurtdışındaki Bulgaristan vatandaşlarına sandık engeline takılmamaları için mutlaka elektronik posta yoluyla oy kullanma imkanı saglanmalıdır.
Evet.
Göreve başlayan yeni hükümetin bu taleplere yönelik bakış açısı ve icraatları ne olacak göreceğiz.
Devir teslim töreninde konuşan ve Bulgaristan’ı modern bir Avrupa devleti haline getirme hedefiyle çalışacağını belirten Radev'in seçimlerde Türk asıllı seçmenden aldığı desteği sürdürmesi biraz da izlenecek politikalara bağlı.
Radev ilk konuşmasında temel değerlerinin demokrasi, özgürlük, dayanışma ve adalet olduğunu vurguladı.

Ancak hükümet listesinde ülke nüfusunun neredeyse yüzde 30'unu oluşturan kesimden bir tek temsilci yok.
Bu tutum söylem ile eylem arasındaki derin uçurumu gösteriyor ve samimiyet içermiyor bence.
Bir kez daha gördük ki Bulgaristan Türkleri mevcut siyasi dağınıklıklarını gidermeden Bulgaristan yönetiminde hak ettikleri yeri alamayacak.

(İsmail KORKMAZ)