Bulgaristan'da Diriliş Partisi (Vızraždane)'nin hazırladığı ve 'Bulgarca'yı zorunlu hale getiren yeni dil yasası kabul gördü.
Bulgaristan Halk Meclisi Vazrajdane lideri Kostadin Kostadinov ve bir grup milletvekili tarafından sunulan yeni Bulgar Dili Yasası taslağını ilk okumada oy birliğiyle kabul etti. 240 kişilik mecliste oylamaya katılan 153 milletvekilinin tamamı metni desteklerken, DPS (Haklar ve Özgürlükler Hareketi) oylamaya katılmadı.
Özellikle Türk soylu vatandaşları ilgilendiren ve kamusal alanda ciddi değişiklikler ile düzenlemeler öngören yasa için milletvekillerinin görüş belirtmesi ve yeni teklif vermesi için 21 gün süre tanındı.
Hukuki anlaşmazlıklar ve karmaşalar yaratma riski de bulunan yeni yasa tasarısı en çok Bulgaristan'da yaşayan veya oturum başvurusu yapan Türksoyluları ilgilendiriyor.
Yeni yasa önerisi Bulgarca'nın kamu binalarındaki tabela yazımlarında Kiril alfabesi yerine Latince de kullanılabilecegi şeklinde tartışmalara yol açarken düzenlemenin devlet organları ve yerel yönetimler, idari yönetim, eğitim, sağlık, medya, kamusal alan ve dijital (elektronik) ortamda Bulgar yazı dilinin ne şekilde kullanılacağını tarif etmemesi çelişkileri beraberinde getirdi.
Yasa önerisinin en önemli kısmı ise 4. maddedir. Bu madde; devlet organlarını, yerel organları ve kamu hukuku tüzel kişilerini Bulgar edebi dilini kullanmayı zorunlu kılmakta.
Yasa tasarısı ticari ve turistik faaliyetlerin yanı sıra reklam, eğitim, bilim, kültür ve eğlence amaçlı yabancı dillere izin de öngördüğünden içerik olarak yeni açmazlar da barındırıyor ve pratikte nasıl bir kapsamda kullanılacağı net değil.
Yeni yasa tasarısı mahkeme, idare ve eğitim hususunda halihazırda yürürlükte olan kuralları tekrarlamakta.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu halihazırda Bulgarcayı yargılama dili olarak belirlemekte ve bu dili bilmeyen kişiler için tercüme güvencesi sağlamaktadır. Okul Öncesi ve Okul Eğitimi Kanunu da Bulgarcayı sistemin resmi dili olarak düzenlemektedir.
Yasa önerisinde Bulgar Kiril alfabesi formunun dijital ortamdaki yeri ile ilgili kısım ise daha da tartışmalı. Proje; bir devlet standardı oluşturulmasını, fontların, yazılımların ve dijital çözümlerin desteklenmesini, ayrıca Bulgar Kiril alfabesi formundaki sembollerin kodlanarak uluslararası grafik standartlarına dahil edilmesini de öngörüyor.
Bulgaristan'ın Avrupa Birliği mevzuatına uyumu, sürece entegrasyonu ve kamusal alanda uygulama sıkıntısı da oluşturan yeni yasa önerisinde yaptırımlar da belirsiz. Tasarı, ihlalleri idari [ihlal] olarak ilan ediyor ancak belirli para cezalarını, sorumlu kişileri ve denetim organlarını belirtmiyor. Bunun yerine sadece özel yasalara ve Bakanlar Kurulu'nun gelecekteki bir yönetmeliğine atıfta bulunuyor.
Hukuki anlaşmazlıklar ve karmaşalar yaratma riski de bulunan yeni yasa tasarısı en çok Bulgaristan'da yaşayan veya oturum başvurusu yapan Türksoyluları ilgilendiriyor.
Yeni yasa önerisi Bulgarca'nın kamu binalarındaki tabela yazımlarında Kiril alfabesi yerine Latince de kullanılabilecegi şeklinde tartışmalara yol açarken düzenlemenin devlet organları ve yerel yönetimler, idari yönetim, eğitim, sağlık, medya, kamusal alan ve dijital (elektronik) ortamda Bulgar yazı dilinin ne şekilde kullanılacağını tarif etmemesi çelişkileri beraberinde getirdi.
Yasa önerisinin en önemli kısmı ise 4. maddedir. Bu madde; devlet organlarını, yerel organları ve kamu hukuku tüzel kişilerini Bulgar edebi dilini kullanmayı zorunlu kılmakta.
Yasa tasarısı ticari ve turistik faaliyetlerin yanı sıra reklam, eğitim, bilim, kültür ve eğlence amaçlı yabancı dillere izin de öngördüğünden içerik olarak yeni açmazlar da barındırıyor ve pratikte nasıl bir kapsamda kullanılacağı net değil.
Yeni yasa tasarısı mahkeme, idare ve eğitim hususunda halihazırda yürürlükte olan kuralları tekrarlamakta.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu halihazırda Bulgarcayı yargılama dili olarak belirlemekte ve bu dili bilmeyen kişiler için tercüme güvencesi sağlamaktadır. Okul Öncesi ve Okul Eğitimi Kanunu da Bulgarcayı sistemin resmi dili olarak düzenlemektedir.
Yasa önerisinde Bulgar Kiril alfabesi formunun dijital ortamdaki yeri ile ilgili kısım ise daha da tartışmalı. Proje; bir devlet standardı oluşturulmasını, fontların, yazılımların ve dijital çözümlerin desteklenmesini, ayrıca Bulgar Kiril alfabesi formundaki sembollerin kodlanarak uluslararası grafik standartlarına dahil edilmesini de öngörüyor.
Bulgaristan'ın Avrupa Birliği mevzuatına uyumu, sürece entegrasyonu ve kamusal alanda uygulama sıkıntısı da oluşturan yeni yasa önerisinde yaptırımlar da belirsiz. Tasarı, ihlalleri idari [ihlal] olarak ilan ediyor ancak belirli para cezalarını, sorumlu kişileri ve denetim organlarını belirtmiyor. Bunun yerine sadece özel yasalara ve Bakanlar Kurulu'nun gelecekteki bir yönetmeliğine atıfta bulunuyor.
