Gözlerimiz ve kalplerimiz Saraybosna’da

  

Bosna Hersek'in başkenti Saraybosna'da, tarihi Gazi Hüsrevbey Camisi'nde sabah namazını kılarak güne başlayan Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu namazın ardından  insanlık abidesi olarak nitelediği ülkenin ilk devlet başkanı merhum Aliya İzzetbegoviç'in Kovaçi Şehitliği'ndeki mezarını ziyaret ederek, çiçek bıraktı ve dua etti.

• Bosna Hersek’te bir haftadır süren gösteri ve olaylar bölge barışını da etkileyebilecek boyuta ulaşırken, Türkiye ülkedeki gerilimin sona erdirilmesi için aktif olarak devreye girdi. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu bu sabah Saraybosna’ya gelerek yükselen tansiyonun düşürülmesi için görüşmelere başladı

Balkanlarda tarih ve kültür bağımızın en sıkı olduğu ülke konumundaki Bosna Hersek’te günlerdir süren gösteri ve protestolar devam ediyor. Geçtiğimiz hafta Çarşamba günü yaşam koşullarının düzeltilmesi, özelleştirmelerin iptali ve politikacıların maaşlarının düşürülmesi talepleri ile başlayan eylemler şekil değiştirdi. Göstericilerin kanton hükümetlerinin istifa etmesine neden olan baskısı sürüyor. Bosna Hersek Federasyon hükümetinin istifasının da gündeme getirilmesi ve bu konuda yapılan gösteriler nedeniyle başkent Saraybosna’da oluşan gerilim kentte varlığını hissettiriyor.

GECENİN KARANLIĞI SUKUNET GETİRDİ

Dün Cumhurbaşkanlığı binası önünde toplanan, ardından Bosna Hersek Federasyonu hükümet binasına doğru yürüyen bir grup eylemci, şehrin en işlek caddelerinden biri olan Ali Paşa Caddesi'ni yaklaşık 9 saat trafiğe kapatırken, eylem havanın kararması nedeniyle saat  22.30  sularında sona erdi ve Saraybosna’da hayat normale döndü. Bu arada, Bosna Hersek Federasyonu hükümetinin istifasını isteyen protestoculara, Saraybosna'daki kamu şirketlerinden GRAS çalışanları da destek verdi. Toplu taşımadan sorumlu bu şirketin personeli de sokak gösterilerine aktif olarak katılırken, Bosna Hersek'in kuzeydoğusundaki Tuzla kentinde başlayan, ardından ülke geneline yayılan protestolar nedeniyle şu ana kadar Tuzla Kantonu Başbakanı Sead Çauşeviç, Zenitsa-Doboy Kantonu Başbakanı Munib Huseyinagiç, Saraybosna Kantonu Başbakanı Suad Zelykoviç ve Una Sana Kantonu Başbakanı Hamdiya Lipovaça istifa etti.

17 KAMU BİNASI ATEŞE VERİLDİ

Kanton başbakanlarının yanı sıra Hersek-Neretva Kantonu İçişleri Bakanı Mario Şulenta, Novi Travnik Belediye Başkanı Refik Lendo ve Bosna Hersek Polis Koordinasyon Müdürü Himzo Selimoviç de protestolar nedeniye istifa ettiklerini açıklarken, protestocular, aralarında Bosna Hersek Cumhurbaşkanlığı binasının da bulunduğu 17 kamu binasını ateşe verdi. Bosna Hersek Federasyonu hükümeti şu ana kadar göstericilerin bu anlamdaki istifa çağrılarına direnmeyi sürdürürken Bosna Hersek Üçlü Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Jelyko Komşiç ile konseyin Boşnak üyesi Bakir İzzetbegoviç’in ülke genelindeki eylemler dolayısıyla vatandaşlara yaptıkları “sağduyulu davranma ve şiddetten uzak durma” çağrısına uluslararası destek geldi. Başta Türkiye olmak üzere, Sırbistan ve Kosova  da ülkede yaşanan gerilimin sona erdirilmesini isteyerek uzlaşı çağrısı yaptılar.

TÜRKİYE AKTİF OLARAK DEVREDE

Türk Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu olaylar başladığında sergilediği telefon diplomasisinin ardından bugün Başkent Saraybosna’ya gelerek Türkiye’nin Bosna Hersek’e yönelik açık desteğini beyan etti. Bakan Davutoğlu konu hakkında yaptığı değerlendirmede ‘’Türkiye devleti olarak her an Bosnalı kardeşlerimizin yanında olduğumuzu, olacağımızı bir kez daha teyiden ifade etmek üzere Saraybosna'ya geldik" dedi.  Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu,  Bosna Hersek'in toprak bütünlüğüne verdikleri önemi de hatırlattığı açıklamasında, Bosna Hersek’in siyasi birliği, istikrarı, barışı, huzuru için Türkiye’nin her zaman üzerine düşen görevi yerine getireceğini belirtti. Saraybosna'daki temasları kapsamında Bosna Hersek Üçlü Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Jelyko Komşiç, Boşnak üye Bakir İzzetbegoviç ve konseyin Sırp üyesi Neboyşa Radmanoviç'le ayrı ayrı görüşecek olan Davutoğlu, ayrıca Dışişleri Bakanı Zlatko Lagumciya, Bosna Hersek Reis-ul Uleması Hüseyin Kavazoviç ve AB Yüksek Temsilcisi Valentin Inzko ile de bir araya gelecek.

BÖLGE BARIŞI DA TEHLİKEDE

Bosna Hersek’te bir haftadır süren gösteri ve olaylar bölge barışını da etkileyebilecek potansiyele sahip. Bu tehlikeyi ilk yaşayacak ülkelerin başında da Sırbistan ve Kosova geliyor. Bu nedenle Sırbistan Başbakanı İvitsa Daçiç ile Kosova Başbakanı Haşim Taçi de Bosna Hersek’teki olayların sona ermesi konusunda sağduyu ve uzlaşı çağrısı yaptı. Daçiç, tüm bölgede barış ve istikrarı korumanın çok önemli olduğunu, bazen istikrarsızlık için bir kıvılcımın yeterli olabildiğini vurguladığı açıklamasında Sırbistan'ın Bosna Hersek'in iç işlerine karışmak istemediğini ancak Sorunların, çatışmalar olmadan anlaşma yoluyla çözülmesini istediğini ifade etti.

Kosova Başbakanı Haşim Taçi ise açıklamasında Bosna Hersek’teki tüm siyasi sorumluları anlaşmaya ve ortak bir zeminde buluşmaya davet etti. Taçi Bosna Hersek’tei olaylardan endişe duyduklarını vurgulayarak, "Bosna Hersek'ten gelen fotoğraflar iyi değil. Bu yüzden herkesi barışa, istikrara, diyaloğa ve demokratik bir süreçle yapılacak siyasi anlaşmaya davet ediyorum" dedi.

Bu arada ülkede yaşanan siyasi gerilimin büyük ve bölgesel bir çatışmaya dönmemesi için verilen uluslarası mesajlara inat  Bosna Hersek'i oluşturan iki entiteden biri olan Bosna Sırp Cumhuriyeti Başkanı Milorad Dodik'in Bosna Hersek’te süren gösterilere ve yaşanan olaylara yönelik açıklaması dikkat çekti. Dodik’in  basında yer alan görüşlerinde,  ''Bosna Hersek bu krizi aşamaz, bölünmeye doğru kayıyor. Büyük bir Yugoslavya bile hayatta kalmayı başaramamışken, küçük Yugoslavya bunu nasıl başarsın?'' sözlerini kullanması ülkede gerilimi tırmandıracak ifadeler olarak yorumlandı.

İsmail KORKMAZ