Macaristan genel seçiminde Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza) lideri Peter Magyar zaferini ilan etti
Macaristan'da yapılan genel seçimlerde Peter Magyar liderliğindeki Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza), 16 yıldır iktidarda bulunan Viktor Orban'ın Fidesz partisini geride bırakarak seçimi kazandı.
Macaristan Ulusal Seçim Ofisinin (NVI) verilerine göre sandıkların yaklaşık yüzde 94'ü açıldı. Bu sonuçlara göre Tisza yüzde 53 oy oranıyla önde bulunurken, Orban liderliğindeki Fidesz yüzde 37 seviyesinde kaldı.
Oyların yaklaşık yarısının sayıldığı ilk sonuçlara göre, 199 sandalyeli mecliste 138 sandalyeyi Magyar liderliğindeki Tisza'nın kazandığı görülüyor. Fidesz'in 54 sandalyede kaldığı, seçim barajını aşarak meclise girmesi beklenen üçüncü parti Mi Hazank'ın ise yedi milletvekili elde ettiği belirtildi.
Mecliste en az 100 milletvekiline ulaşan parti veya liste hükümeti kurma hakkını elde ederken, anayasal çoğunluk için 133 sandalye gerekiyor.
Dün yerel saatle 06.00'da başlayan oy verme işlemi saat 19.00'da tamamlandı. NVI verilerine göre saat 18.30 itibarıyla seçimlere katılım oranı yüzde 77,80'e ulaştı.
NVI tarafından yapılan açıklamada, bu yıl yabancı temsilciliklerde oy kullanmak üzere kayıt yaptıran seçmen sayısının 90 bini aşarak şimdiye kadarki en yüksek seviyeye çıktığı bildirildi. Uzaktan oy kullanan seçmen sayısının ise yaklaşık 224 bine ulaşarak rekor kırdığı ifade edildi.
Seçmenler, ülke genelinde kurulan 10 bin 47 seçim merkezinde oy kullandı.
Peter Magyar seçim sonuçlarını sosyal medya hesabından değerlendirirken yaptığı paylaşımda "Macaristan kazandı" dedi.
 |
Orban, Magyar'ı arayarak tebrik etti
16 yıldır iktidarda bulunan Başbakan Orban, seçimi büyük farkla önde götüren Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza) lideri Peter Magyar'ı telefonla arayarak zaferinden dolayı tebrik etti.
Tisza lideri Magyar,sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Başbakan Viktor Orban, az önce bizi arayarak zaferimizden dolayı tebrik etti" ifadesini kullandı.
Öte yandan Başbakan Orban da düzenlediği basın toplantısında değerlendirmelerde bulundu. Seçim sonucunun net ve acı olduğunu belirten Orban, "Seçmenler bize ülkeyi yönetme sorumluluğunu ve imkânını vermedi. Kazanan partiyi tebrik ettim" dedi.
Orban, "Muhalefette de olsak Macar ulusuna ve vatanımıza hizmet etmeye devam edeceğiz" diye konuştu.
Avrupa başkentleri ve Beyaz Saray tarafından da yakından izlenen oylamayı, anketlere paralel şekilde Peter Magyar liderliğindeki Avrupa yanlısı merkez sağ Tisza Partisi kazanması anketörleri de doğrulamış oldu.
Peter Magyar kimdir?
Peter Magyar aslında tıpkı Orban gibi muhafazakâr bir siyasetçi ve onun Fidesz partisine yakın bir çevreden. Çocukluğunda odasında Orban'ın fotoğrafları olduğunu anlatıyor.
Fidesz'te görev almasa da Orban hükümeti döneminde çeşitli devlet pozisyonlarında bulundu.
1981'de avukat bir ailenin çocuğu olarak doğan Magyar da hukuk eğitimi aldı.
Bir süre Brüksel'de çalıştıktan sonra Macaristan'a dönerek devletin öğrenci kredisi kurumunun başına geçti; ayrıca bazı devlet şirketlerinin yönetim kurullarında yer aldı.
Eski eşi Judit Varga ile üç çocuğu bulunan Magyar kendisini dindar olarak tanımlıyor ve yemek yapmaktan, futbol oynamaktan hoşlandığını söylüyor.
Eski eşinin karıştığı skandalla tanındı
Daha önce kamuoyu tarafından pek tanınmayan Magyar, 2024'te eski eşinin karıştığı bir skandalla bilinir hâle geldi.
Magyar'ın eşi Varga, Orban hükümetinde adalet bakanı olarak görev yapıyordu. 2023'te Macaristan Cumhurbaşkanı Katalin Novak, bir çocuk istismarcısının suçlarını karartmasına yardım eden işbirlikçiyi affetmişti.
Ertesi yılın başında bu olay ortaya çıkınca Cumhurbaşkanı Novak ve dönemin Adale Bakanı Judit Varga istifa etmek zorunda kalmıştı.
O yıl eski partisine rakip olarak aktif siyasete atılan Magyar, adını ülkenin ikinci büyük nehrinden alan yeni partisi Tisza ile Avrupa Parlamentosu seçimlerine girdi. Yeni parti sürpriz bir sonuçla Haziran 2024'teki seçimlerde oyların yüzde 30'unu aldı, Fidesz'in ardından ikinci oldu ve diğer muhalefet partilerini geride bıraktı.
Orban'ın politikalarından ne kadar farklı?
Peki Tisza ve partinin lideri Magyar nasıl bir Macaristan hayal ediyor?
Orban ve milliyetçi partisi Fidesz, 16 yılda Macaristan'da medya özgürlüklerini, sivil toplum faaliyetlerini ve yargı bağımsızlığını zayıflattı.
Orban özellikle Ukrayna savaşı konusunda Avrupa Birliği (AB) ile neredeyse sürekli karşı karşıya geliyor, Moskova ve Rus lider Vladimir Putin ile iyi ilişkilerini sürdürüyor.
Macaristan lideri Avrupa ve NATO'ya şüpheyle yaklaşan ABD Başkanı Donald Trump ile de yakın ilişkilere sahip.
Buna karşılık Magyar, Macaristan'ı yeniden Batı'ya döndürmeyi, Rusya'ya olan enerji bağımlılığına son vermeyi taahhüt ediyor. Magyar kampanya döneminde seçimin, otokrasi ve Avrupa demokrasisi arasında bir "referandum" olacağını söylemişti.
Ukrayna konusunda tutumu ne?
Orban'dan farklı olarak Ukrayna'nın bir gün AB'ye katılma hakkını ilkesel olarak reddetmiyor ancak Kiev'in hızla üye yapılmasını desteklemiyor.
Öte yandan Orban gibi o da Ukrayna'ya silah gönderilmesini reddediyor, Kiev'e yönelik düşmanca söylemleri ise paylaşmıyor.
Her mitinginde Orban ve milliyetçi-popülist Fidesz partisinin Macaristan'ı AB'nin "en yoksul ve en yolsuz" ülkesi haline getirdiğini savunuyor.
Brüksel'le ilişkileri düzelterek dondurulmuş AB fonlarının serbest bırakılmasını sağlayacağını, bunun da Macar ekonomisini canlandıracağını belirtiyor.
Kampanyası sırasında Magyar; aksayan sağlık sistemi, toplu taşıma sorunları ve yolsuzluk gibi seçmenlerin günlük yaşamını etkileyen konulara odaklandı.
Magyar'ın göçmenlere bakışı nasıl?
Orban'ın partisi Fidesz gibi Magyar'ın Tisza'sı da göçmen kabulüne karşı çıkıyor. Magyar, Orban döneminde düzensiz göçü engellemek için inşa edilen sınır çitini koruyacağını söylüyor dahası hükümetin misafir işçi programını sona erdirme sözü vererek göç konusunda Orban'dan bile sert bir döneme işaret ediyor.
Magyar'ın mitinglerinde tıpkı Orban'ınkinde olduğu gibi çok sayıda ulusal bayrak göze çarpıyor.
Magyar'ın LGBTİ+ hakları konusundaki tutumu ise belirsiz, ancak yasa önünde eşitliği desteklediğini vurguluyor.
Orban döneminde LGBTİ+ bireyleri hedef alan çok sayıda adım atılmıştı.
(Reuters,AFP,AP / MUK,JD)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder