Bulgaristan her an Türkiye’yi de etkisi altına alabilecek kitlesel hayvan ölümlerine çare bulamadı

Besicilerin kayıpları astronomik düzeyde

Bulgaristan besi hayvanlarının kitlesel ve ani ölümlerine neden olan ‘mavi dil’ adlı salgın hastalığa çare bulamadı. Aylardır besicilerin korkulu rüyası haline gelen salgın hastalıkla etkin mücadele yürütülemeyen ülkede kayıplar ciddi sayılara ulaştı. Özellikle hayvancılığın yoğun olduğu Güney ve Kuzey bölgelerinde kendini hissettiren salgın nedeniyle binlerce büyükbaş ve küçükbaş hayvan ölürken ilgililerin umarsız yaklaşımı besicilerin tepkisine neden oluyor. Her hangi bir bölgede yaşanan hayvan kayıplarında devreye giren Tarım Bakanlığı bu hayvanlardan numune toplarken, bakanlığa bildirilen durumlarda yetkililerin olay yerine bazen iki haftada ulaşması yaşanan sıkıntıyı da büyütüyor. Besiciler çürüyen hayvanları yetkililerin tüm uyarılarına rağmen açtıkları kuyulara gömerken bir çok vakanın da kayıtlara geçmemesi sorunun boyutunu ölçmede eksik kalınmasına neden oluyor. Besicilerin ekonomik kayıplarını astronomik düzeye çıkartan salgının bir tür sinekten geçtiği iddiaları ise inandırıcı bulunmuyor. Bu arada kurban bayramı nedeniyle Bulgaristan’da kesilen binlerce hayvan için sağlıklı bir muayene ortamının ve denetiminin sağlanamamış olması da ayrı bir problem.

TÜRKİYE DE TEHDİT ALTINDA

Türkiye’den Bulgaristan’a gelerek burada kurban kesimi yapan soydaşların bu etlerin bir kısmını Türkiye’ye geçirmeleri ise hastalığın yayılma endişesini artırıyor. Bu güne kadar yaklaşık 24 bin küçük ve büyük baş hayvanın mavi dil hastalığı nedeniyle telef olduğu tahmin edilen Bulgaristan'da Tarım Bakanlığı, başka ülkelerden ithal edilen 2,5 milyon doz aşının çiftçilere ücretsiz dağıtılacağını duyurmuştu.Ancak çiftçiler bu konuda bakanlıktan bir destek görmediklerini tüm giderleri ceplerinden karşıladıklarını vurguluyor. Hayvan Besicileri Derneği Başkanı Boyko Sinapov, basına verdiği demeçte enfeksiyonun üstesinden gelinemediğini ve bu yüzden Avrupa Komisyonu’nun bilgilendirilmesi gerektiğini, aksi takdirde Mavi Dil’in komşu ülkelere sıçrama olasılığı olduğunu kaydetti. Sinapov  besicilerin ölen hayvanları gömerek büyük hata yaptığını, böylece hastalığın yayıldığını da belirttiği açıklamasında hastalığın, yenen ete bulaşmış olsa bile insan sağlığı için zararlı olmadığını vurguladı. Öte yandan Bulgaristan Tarım Bakanlığı bir türlü aşılamayan sorun nedeni ile Avrupa Birliği’nden tazminat talebinde bulunmaya hazırlanıyor. Önlemler arasında birçok belediyede saat 19 ila sabah 8 arası otlaklara girilmesi yasaklanıp, hayvanların dışarda gecelemesinin önlenmesi ve sürülerin repelent maddeleriyle ilaçlanması taviyesinde bulunuluyor. Bulgaristan Gıda Güvenliği Ajansı, hayvan sütünün bulaşıcı olmadığını vurgulayarak, karantina altına alınan bölgelerde süt ve ürünlerinin alım-satımınını yasaklandığını açıkladı.

MAVİ DİL NEDİR?

Tatarcık olarak bilinen sokucu sineklerin (Culicoides) hasta hayvanlardan kan emerek hastalığı başka sağlıklı hayvanlara aktarması ile yayılmaktadır. Hastalık taşıyan bu sineklerin rutubetli ve yağmurlu dönemlerde üredikleri ve  geceleri aktif oldukları sanılıyor. Hastalıkla mücadele yöntemi pek bilinmese de karantina uygulaması başta olmak üzere ölen hayvanların yakılması en geçerli mücadele yöntemi. Hayvanlarda ‘Mavi Dil’ hastalığının belirtileri arasında, yüksek ateş, tükürük salgılama, zor soluma ve ağız bölgesindeki yaraların oluşumu en belirgin durumlar. Burun ve gözlerin kızarıklığı, ağız ve dilde mavileşme, dilin şişerek dışarı çıkması da belirtilerin hastalık için ilerleme safhası olarak kabul ediliyor.

İsmail KORKMAZ